NAS – niedocenione, ale wielce użyteczne urządzenie

17
Paweł Pilarczyk
NAS – niedocenione, ale wielce użyteczne urządzenie

Od blisko ośmiu lat używam serwera NAS. To typ genialnego urządzenia, które ze względu na odstraszającą nazwę wciąż nie zdobyło takiej popularności, na jaką naprawdę zasługuje. Od niedawna testuję nowy serwer QNAP TS-251 i łatwość konfiguracji i użytkowania tak bardzo się poprawiła w stosunku do NAS-ów sprzed kilku lat, że naprawdę chciałbym Was zachęcić do wypróbowania tego typu urządzenia!

NAS to skrót od „network attached storage”, czyli – w wolnym tłumaczeniu – „nośnik danych podłączony do sieci lokalnej”. NAS to tak naprawdę pełnoprawny komputer, z procesorem, pamięcią i nośnikiem danych (najczęściej to kilka dysków twardych), którego głównym celem jest przechowywanie danych i ułatwianie dostępu do nich z różnych urządzeń, z których korzystamy w domu (czy firmie) – komputerów, smartfonów, konsol do gier wideo, a nawet telewizorów.

Nazwa „serwer NAS”, a zwłaszcza człon „serwer” brzmi na tyle enigmatycznie, że wielu mniej obeznanych z technologiami użytkowników komputerów boi się tego urządzenia – wyobraża sobie wielkie, hałaśliwe pudło, które skonfigurować i obsłużyć potrafią jedynie najwięksi spece od komputerów – administratorzy czy tzw. hakerzy (haker, wbrew powszechnej opinii, to nie komputerowy włamywacz, a po prostu spec od komputerów).

Tymczasem prawda ma się zupełnie inaczej. Dziś serwer NAS to niewielkie, eleganckie pudełko (mniejsze od pudełka od butów), najczęściej w czarnej lub białej obudowie, które ma ciuchutki wentylator (albo nie ma go wcale) i swobodnie może być postawione w pokoju dziennym pod telewizorem, obok konsoli do gier, dekodera satelitarnego czy sprzętu HiFi. Testowany przeze mnie obecnie NAS firmy QNAP wygląda tak:

qnapts251

A tak wygląda NAS ustawiony w pobliżu telewizora - na pierwszy rzut oka trudno go zauważyć :-)

TS-251+_RM-IR002

Wspomniałem, że NAS to pełny komputer. I rzeczywiście, nowoczesne NAS-y mają nawet wyjście HDMI umożliwiające podłączenie telewizora czy monitora, a nawet porty USB (można podłączyć mysz i klawiaturę). Chociaż ich pierwotnym i podstawowym zastosowaniem jest jednak bezpieczne przechowywanie danych. 

Dobry NAS powinien mieć zainstalowane przynajmniej dwa dyski twarde, chociaż nieco bardziej zaawansowane domowe serwery tego typu pozwalają na instalację nawet czterech lub pięciu napędów.

Urządzenie tworzy macierz RAID – to kolejne pojęcie, które może odstraszać tych mniej zaawansowanych. A tu po prostu chodzi o takie klonowanie danych, że w razie awarii jednego dysku dane nie są tracone – ich kopia jest cały czas dostępna na drugim dysku (w przypadku macierzy stworzonej z dwóch dysków).

Serwer NAS podłączamy do lokalnej sieci komputerowej – po kablu albo po WiFi (zależnie od urządzenia, testowany przeze mnie serwer QNAP TS-251 ma tylko gniazdo RJ-45 do sieci LAN). Następnie serwer będzie widzialny w naszej domowej sieci jako po prostu kolejny komputer, na który możemy kopiować lub z którego możemy zgrywać pliki. Przy szybkich sieciach (Gigabit Ethernet) szybkość transferu danych niewiele ustępuje temu, gdybyśmy kopiowali dane na dysk twardy zainstalowany w komputerze, przy którym siedzimy (nie porównuję tu jednak SSD, które są znacznie szybsze).

Ale najfajniejszą funkcją NAS-ów jest możliwość przeglądania zapisanych na nich plików z dowolnego miejsca na Ziemi - zarówno gdy chcemy się do nich dobrać z komputera znajdującego się w tym samym pomieszczeniu, gdzie fizycznie znajduje się NAS, jak również ze smartfona w innym kraju! NAS-y pozwalają na zdalny dostęp do plików, a dedykowane im aplikacje mobilne sprawiają, że przeglądanie zdjęć czy filmów zapisanych na dyskach serwerów jest bardzo proste i intuicyjne!

2015-12-01 (2)

NAS to oczywiście także serwer multimediów – zapisane zdjęcia, filmy czy muzykę można przeglądać na telewizorze smart lub z poziomu konsoli typu Xbox czy PlayStation. To funkcjonalność, z której osobiście bardzo często korzystam.

To jednak tylko fragment możliwości NAS-ów. Oprócz tego mogą one służyć jako stacje backupu (ważne dane z naszych smartfonów czy komputerów mogą być automatycznie kopiowane na dyski w NAS-ie), jako serwery do zapisu obrazu z kamer IP czy jako stacje pobierania plików (jeśli pobieramy duże ilości plików, nie musimy zostawiać na noc włączonego komputera – NAS, pobierający zaledwie kilka czy najwyżej kilkanaście watów, potrafi to zrobić samodzielnie).

Dla nowoczesnych NAS-ów tworzone są setki różnych aplikacji rozszerzających ich możliwości, dostępnych w sklepikach wbudowanych w interfejs serwera. NAS-y obsługuje się poprzez przeglądarkę internetową, chociaż graficzne interfejsy użytkownika są tak proste w obsłudze, że każdy, kto radzi sobie z Windows (albo Mac OS X), bez problemów obsłuży też NAS.

qnap qts 4-2 pulpit

Jak napisałem wcześniej, nazwa „serwer NAS” wiele osób odstrasza i niektórzy producenci nawet starają się jej unikać – Seagate swoje NAS-y nazywa po prostu „PersonalCloud”, czyli „chmura osobista”.

Tym wpisem chciałem dać upust swojemu entuzjazmowi do NAS-ów i zachęcić tych z Was, którzy bali się dotąd tych urządzeń. One są naprawdę genialne i wcale nie są drogie – koszt przyzwoitego NAS-a z zatokami na dwa dyski twarde to już nawet kilkaset złotych.

Tymczasem wracam do pisania mojej recenzji QNAP TS-251. Jeśli macie jakieś sugestie, o czym w szczególności chcielibyście przeczytać w moim artykule, zgłaszajcie je w komentarzach.

Oceny (6)
Średnia ocena
Twoja ocena
SunTzu (2015.12.01, 18:15)
Ocena: -2
Może wyjaśnij jaki sens NAS gdy można zrobić sobie ITXa?
Plus mniejsze, a minusów sporo ojj sporo. Nawet cenowo gorzej wypada. Za 300zł można kupić ze zintegrowanym Kabini
frikomiko (2015.12.01, 18:55)
Ocena: 4
NAS jako serwer multimediów - jak najbardziej. Coraz więcej osób z takich centralnych bibliotek korzysta.
pila (2015.12.01, 19:16)
SunTzu (2015.12.01, 18:15)
Może wyjaśnij jaki sens NAS gdy można zrobić sobie ITXa?

Przede wszystkim - nieporównywalnie większa łatwość konfiguracji i obsługi. Tylko power userzy będą potrafili sobie skonfigurować tak peceta, żeby udostępniał funkcjonalność NAS-a. Żaden mniej zaawansowany sobie z tym nie poradzi.
om3ga (2015.12.01, 21:24)
Ocena: 5
SunTzu (2015.12.01, 18:15)
Może wyjaśnij jaki sens NAS gdy można zrobić sobie ITXa?
Plus mniejsze, a minusów sporo ojj sporo. Nawet cenowo gorzej wypada. Za 300zł można kupić ze zintegrowanym Kabini

+ schludna buda, psu + kostka ram i wyjdzie pewnie drozej niz NAS ?
kristoflampart (2015.12.02, 07:44)
Ocena: 9
SunTzu (2015.12.01, 18:15)
Może wyjaśnij jaki sens NAS gdy można zrobić sobie ITXa?

Nie trzeba robić. Robienie jest dobre dla studentów mających zbyt wiele wolnego czasu.
LeacH (2015.12.02, 23:07)
Ocena: -1
kristoflampart (2015.12.02, 07:44)
SunTzu (2015.12.01, 18:15)
Może wyjaśnij jaki sens NAS gdy można zrobić sobie ITXa?

Nie trzeba robić. Robienie jest dobre dla studentów mających zbyt wiele wolnego czasu.

albo dla kogoś kto chce mieć w pełni kontrolę nad funkcjami. Lub chce mieć więcej niż 4 dyski. Znajdź mi w rozsądnej cenie rozwiązanie na 5 lub nawet 8 dysków. Tutaj trzeba wchodzić w rozwiązania typu FreeNAS, bo sprzętowy RAID nie ma sensu - wydajny kontroler będzie za drogi, lepiej kupić coś typu HBA i zrobić softowy RAID na ZFS (tj FreeNAS na karcie LSI).Procek byle co, tylko kwestia RAMu, ale on nie jest za drogi.
Za około 3 tysiące można złożyć fajny NAS do domu, biura itp. (jakieś 7 TB na dane)
=-Mav-= (2015.12.03, 02:36)
Ocena: 2
Czy taki NAS może być w pececie traktowany jako dysk na którym można instalować soft czy nie bardzo? Bo jak rozumiem z odtwarzaniem filmów za pomocą programów typu mpchc/vlc czy oglądaniem zdjęć przez irfana nie ma problemów? Można sobie poustawiać uprawnienia dostępu do katalogów/hasła? Ciekaw też jestem w jaki sposób realizowany jest ten dostęp do sieci lokalnej z internetu gdy jest zmienne ip. Czy wymagana jest jakaś dodatkowa aplikacja producenta na telefon/komputer czy coś w ten deseń?
henyo (2015.12.03, 14:20)
Ocena: 0
=-Mav-= (2015.12.03, 02:36)
Czy taki NAS może być w pececie traktowany jako dysk na którym można instalować soft czy nie bardzo? Bo jak rozumiem z odtwarzaniem filmów za pomocą programów typu mpchc/vlc czy oglądaniem zdjęć przez irfana nie ma problemów? Można sobie poustawiać uprawnienia dostępu do katalogów/hasła? Ciekaw też jestem w jaki sposób realizowany jest ten dostęp do sieci lokalnej z internetu gdy jest zmienne ip. Czy wymagana jest jakaś dodatkowa aplikacja producenta na telefon/komputer czy coś w ten deseń?


Jeżeli ustawisz sobie to jako dysk iSCSI to wolna droga aby byl to kolejny dysk na którym będziesz instalował programy. Na udziale CIFS/SMB bywa z tym różnie.

Przy nadawaniu uprawnień możesz skorzystać z kreatora w oprogramowaniu NAS lub używać Windows ACL, o integracji z domena nie wspomnę.
Zupełnie osobna kwestia pozostaje prędkość działania takiego dysku - teoretycznie az do 1Gb limitem zwykle jest połączenie i jego prędkość. Przy 10Gb kwestia konfiguracji samego NASa - słabe CPU (słabszy model ARM) raczej nie wysyci łącza (nawet z 1Gb maja problemy), infrastruktury sieciowej itd.
Aplikacje pozwalające odnaleźć NASa w sieci, są dostępne na rożne platformy i są za 'darmochę'. Poza tym nawet przy zmiennym IP, nie zmienia się nazwa NASa co załatwia problem.

Dostęp z internetu można bezproblemowo zrealizować za pomocą np.: DynDNS albo w przypadku QNAP masz dedykowany portal gdzie możesz sobie ustawic adres dla swojego NASa i będziesz miał go widocznego pod stalą unikalna nazwa/adresem IP.

Wszystkie te info są dostepne na stronach producentów, bez konieczności szukania i przekopywania się przez fora.

Konstruowanie własnego używając FreeNAS, NAS4Free czy OMV jest świetne ale trzeba pamiętać ze nie wszystko robimy u siebie i dla siebie, a w środowisku produkcyjnym gdzie nie ma miejsca na eksperymenty (przeprowadza się je znacząco wcześniej i przed włączeniem w środowisko produkcyjne), niebagatelne znaczenie ma support i tzw. 'święty spokój'.
Pomijam w zupełności kwestie wymagań co do sprzętu np.: dla FreeNAS - pamięć ECC, preferowany kontroler HBA/RAID pracujący w trybie IT. Nomen omen iX Systems (właściciel systemu FreeNAS) oferuje własne kompletne platformy dla domu i biznesu, które pomimo dostępności systemu za darmo, znajdują nabywców.
Jeżeli potrzebujemy konfiguracji 8-dyskowej to wybór praktycznych obudów typu desktop/tower jest ograniczony i raczej idzie się w stronę obudów rack.
Sam używam obecnie Fractal Node dla 8 dysków, ale po ponad roku użytkowania widzę wady takiego rozwiązania. a obudowy tower SuperMicro są po prostu niezbyt tanie.

SunTzu (2015.12.03, 18:12)
Ocena: 0
pila (2015.12.01, 19:16)
SunTzu (2015.12.01, 18:15)
Może wyjaśnij jaki sens NAS gdy można zrobić sobie ITXa?

Przede wszystkim - nieporównywalnie większa łatwość konfiguracji i obsługi. Tylko power userzy będą potrafili sobie skonfigurować tak peceta, żeby udostępniał funkcjonalność NAS-a. Żaden mniej zaawansowany sobie z tym nie poradzi.

co w tym niby trudnego?
Poważnie...
Tutoriali w necie w pierdylionów, wszystko sprowadza się do paru kliknięć. Nie wymaga to hakowania, obsługi terminala... itp. itd...


om3ga (2015.12.01, 21:24)
SunTzu (2015.12.01, 18:15)
Może wyjaśnij jaki sens NAS gdy można zrobić sobie ITXa?
Plus mniejsze, a minusów sporo ojj sporo. Nawet cenowo gorzej wypada. Za 300zł można kupić ze zintegrowanym Kabini

+ schludna buda, psu + kostka ram i wyjdzie pewnie drozej niz NAS ?

Zdajesz sobie sprawę, że ten NAS kosztuje koło tysiaka?
300zł mobo z prockiem 90zł ram, zostaje 600zł na PSU+mobo.
Edytowane przez autora (2015.12.03, 18:16)
CortexM3 (2015.12.05, 18:14)
Ocena: 1
'SunTzu'
Dla każdego coś miłego.
Jedni wolą dać 1000zł, postawić na szafce obok TV, raz skonfigurować przy pierwszym włączeniu i zapomnieć, poza obcieraniem kurzu że takie urządzenie w domu jest.
Inni za te same 1000zł, wolą kombinować, tworzyć własne rozwiązanie, bo lubią, jest to dla nich wyzwaniem czy satysfakcją.
Tak czy siak obierając drogę w lewo lub w prawo na końcu otrzymujemy te same funkcyjnie urządzenie, co najwyżej różniące się wyglądem.
Wszystko jest kwestia gustu, portfela i czasu który chcemy na to poświęcić.
SunTzu (2015.12.06, 11:05)
Ocena: 0
@up
Tylko inaczej mówimy w gronie Kowalskich, którzy nie czytają instrukcji, bo po co...
Inaczej mówimy w gronie labowiczów, gdzie każdy mniej czy więcej w grzebie, by wycisnąć 7 poty.

Taki NAS z Kabini można np. przerobić na HTPC, którym możesz nie tylko odbierać TV ale i ją nadać na swoje urządzenia zdalnie...
Baa możesz odbierać nie tylko filmy ale i gry z pieca za pomocą steam remote.

No i możliwości rozbudowy też warte uwagi.

Finalnie więc otrzymujesz o wiele bardziej zaawansowane urządzenie.
Edytowane przez autora (2015.12.06, 11:13)
piotrasd (2015.12.06, 12:37)
Ocena: 2
jak bierzecie sie za budowanie swojego poczytajcie o unRAIDzie ;) według mnie najlepszy soft pod NASa, obsługa do 22-24 dysków - jeden dysk parity wystarczy na wspomnianą ilosc aby przywrócic dane w razie awarii, mozna uzyć dysków o dowolnej wielkości i szybkości, dodatkowo zakładasz dysk 'cache' moze to byc SSD, gdzie dane pobrane, zmienione w ciagu dnia będą zapisywane, a np. raz w nocy zrzucane na macierz (dzięki temu prawie przez 90% czasu wszystkie dyski śpią) w razie dostepu do danych np. ogladania Filmu, budzi sie tylko wybrany dysk zawierający plik a nie cała macierz.(poczytajcie sobie sami o benefitach)

Dodatkowo unRAID obsługuje dockera (wiec każda jedna aplikacja możliwa jest do instalacji jednym kliknięciem np. CouchPotato, Transmission, Plex td.
Również pełne wsparcie jest dla Virtualizacji (KVM-QEMU)
Bez problemu dokładając karte graficzną moge odpalic OPENELEC z kodi i wyprowadzic obraz do TV, zainstalowac ubuntu, steamOS, windows czy nawet MacOS i przełączać sie pomiedzy nimi, czy nawet dołozyć wiecej niz jedną grafike i wyprowadzić do kilku pokoi sygnał ;) czy nawet grać na 2 i wiecej monitorach niezaleznie ;)

2 Gaming Rigs, 1 Tower - Virtualized Gaming Build Log
https://youtu.be/LuJYMCbIbPk
a tak to wyglada z weba :)
https://www.dropbox.com/s/3frfxl96p06e2ab/....33.09.png?dl=0
https://www.dropbox.com/s/cwa6xy6a3pv1k4z/....34.00.png?dl=0
https://www.dropbox.com/s/khi3mmja923h724/....34.18.png?dl=0
https://www.dropbox.com/s/m8jguviq3ygx0og/....34.42.png?dl=0
https://www.dropbox.com/s/rq8a5msvhnxu6p9/....35.00.png?dl=0
https://www.dropbox.com/s/sll4lphghfnrmj1/....36.13.png?dl=0
więcej
http://lime-technology.com
Edytowane przez autora (2015.12.06, 12:45)
SunTzu (2015.12.07, 16:56)
Ocena: 0
@Up
Taa to samo można mieć w Xen-ie/KVM co do wirtualizacji. Czy resztę osiągnąć innym softem darmowym. W gruncie rzeczy to nakładka tylko...
W dodatku nie tania. Tyle co windows kosztuje :P

Nie ma tu żadnych killer funkcji. Np. transmisja VMki po sieci, czyli użycie encodera sprzętowego z GPU najlepiej i posyłać bez opóźnień po sieci.
Drugi killer funkcja to uruchomienie wielu VMek na jednym GPU.
Bez tego wszystkie te opcje są dostępne w otwarto źródłowym softcie. Baa Lime-Tech nie publikuje źródeł.
jukojuko (2015.12.08, 22:52)
Ocena: 0
Ja ostatnio na mikołaja zmieniłem swojego WD ex2 na ex2100 . Polecam .
piotrasd (2015.12.09, 00:27)
Ocena: 0
SunTzu (2015.12.07, 16:56)
@Up
Taa to samo można mieć w Xen-ie/KVM co do wirtualizacji. Czy resztę osiągnąć innym softem darmowym. W gruncie rzeczy to nakładka tylko...
W dodatku nie tania. Tyle co windows kosztuje :P

Nie ma tu żadnych killer funkcji. Np. transmisja VMki po sieci, czyli użycie encodera

sprzętowego z GPU najlepiej i posyłać bez opóźnień po sieci.
Drugi killer funkcja to uruchomienie wielu VMek na jednym GPU.
Bez tego wszystkie te opcje są dostępne w otwarto źródłowym softcie. Baa Lime-Tech nie publikuje źródeł.


zamknięty jest tylko sterownik md - macierzy reszta jest OpenSource - sam kompiluje kernel z dodatkowymi modułami aby uruchomic tunery sat.
System jest skonstruowany aby działał w RAMie - jest nie do zje***ia, w razie problemów restart i kazdy nasz bład zostaje usuniety.

Cena - hmmm rozumie ze dziś każdy wszystko by chciał za darmo :D cena jak dla mnie nie jest wysoka to jednorazowa opłata za dożywotni update.
SunTzu (2015.12.09, 06:31)
Ocena: 0
To poszukam jeszcze raz jak wróce z roboty źródeł. Cena do przełknięcia w pracy ale w domowych zastosowaniach nie mała. Chodzi o to, że masz dostępne te komponenty jako OpenSource....
Gdyby był jakiś killer feature związany z wirtualizacją, streamingiem byłoby super.

Pomijając to wirtulizacja generuje ogromne koszta. Musisz mieć np. 3 licencje na windowsa, gdy masz rozwiązania multisession.... przy czym nie masz żadnych korzyści z tej wirtualizacji
Edytowane przez autora (2015.12.09, 06:38)
seguar (2015.12.29, 21:39)
Ocena: 0
Do Autora tekstu:
- czy NAS można bez problemu wyłączyć w dowolnym momencie? Czy może to spowodować uszkodzenie dysków?
- cz w trakcie pracy NAS można wysunąć dyski?
Zaloguj się, by móc komentować
Najnowsi blogerzy
ZenFistunknown_soliderhainczludojadkrzysztofwolongiewiczPuszorMuMineQPhalandircicior112kozarovvkristoflampart[DH] BanitovhpMade In 3WŚruTubaFoxaZlotoUchyGorylJaRoMalloygatorListonosz_złej_nowinytomeczek80max-bitroksiphaker146Blog technologiczny TECHNETQingwaWodziantracer123Windows7 fanWojtek Żuchowski